1. Разделите текст на предложения. В конце каждого предложения поставьте точку.

Охотник нашёл в лесу лисёнка он принёс его домой это был шустрый зверёк скоро лисёнок стал большим осенью охотник отпустил его в лес.

Охотник нашёл в лесу лисёнка.
Он принёс его домой.
Это был шустрый зверёк.
Скоро лисёнок стал большим.
Осенью охотник отпустил его в лес.

2. Напишите предложения в таком порядке, чтобы поучился текст. Озаглавьте текст.

Она очень внимательно посмотрела на меня. Глаза у неё карие, грудка серая. Лапки чёрные. Однажды у меня на окне появилась птица.

Однажды у меня на окне появилась птица.
Она очень внимательно посмотрела на меня.
Глаза у неё карие, грудка серая.
Лапки чёрные.

3. Соберите предложения в текст. Запишите и озаглавьте его.

Голые стоят деревья. Пролетело жаркое лето. Выпал снег. Прошла золотая осень. Ждут зимней одежды. Подули холодные ветры. Пришла зима. Только ели и сосны стоят зелёные.

Пролетело жаркое лето.
Прошла золотая осень.
Подули холодные ветры.
Выпал снег.
Голые стоят деревья.
Ждут зимней одежды.
Только ели и сосны стоят зелёные.
Пришла зима.

4.      Задайте вопрос к каждому предложению и запишите.

Это было зимой. Мальчики пошли на озеро. Ваня надел коньки и побежал на лёд. Он упал в воду. На помощь пришли товарищи. Они вытащили Ваню из воды и отвели домой.

Когда это было?
Куда пошли мальчики?
Что сделал Ваня?
Что с ним произошло?
Кто пришёл на помощь?
Что сделали товарищи?

5. Допишите пропущенную часть рассказа. Вам помогут вопросы. Озаглавьте текст.

Однажды я шёл из школы домой и вдруг увидел у забора щенка.

Каким был щенок? 

Что сделал мальчик?       

Где стал жить щенок?     

Как его назвали?      

Каким он стал?        

Вот какой теперь у меня друг!

Однажды я шёл из школы домой и вдруг увидел у забора щенка.
Он был маленький, грязный и очень грустный.
Я пожалел его и взял домой.
Щенок стал жить у меня.
Я назвал его Дружок.
Он вырос и стал весёлым, умным и верным псом.
Вот какой теперь у меня друг!

6. Озаглавьте текст и перескажите его.

У Алёши жил ёжик. Встал однажды утром Алёша и не нашел ежа. Куда он делся? Может быть, он полез под диван? Стал Алёша надевать сапог и уколол ногу. Что это? Вдруг из сапога ёжик выпал.

Ну и домик нашел себе ёж!

У Алёши жил ёжик. Однажды утром он не нашёл своего питомца и начал его искать. Алёша подумал, что ёжик спрятался под диван. Когда он стал надевать сапог, то уколол ногу. Оказалось, что ёжик спрятался в сапоге. Вот какой необычный домик он себе выбрал!

7. Составьте 5 — 10 предложений, чтобы поучился рассказ.

Однажды мы с друзьями пошли гулять зимой.
На улице было холодно, но весело.
Мы катались на санках и играли в снежки.
Потом слепили большого снеговика.
У него были морковный нос и ведро на голове.
Мы долго смеялись и радовались.
Домой мы вернулись уставшие, но счастливые.

1915 թվականի Մեծ եղեռնից հետո Էջմիածնի Մայր տաճարի բակում հավաքվել էին տասնյակհազարավոր գաղթականներ: Թումանյանը վազում էր կետից կետ, վրանից վրան, խմբից խումբ, մի մեռնողից դեպի մի ուրիշ մեռնողը: Կարգադրում էր, հրամայում, հայհոյում, կշտամբում, ժպտում,շոյում, զայրանում: Մի օր էլ, երբ տեղատարափ անձրև սկսվեց և գաղթականներին պետք էր տեղավորել փակ տարածքում, Թումանյանը
ստիպեց բացել նոր կառուցվող հայրապետական Վեհարանի դռները։ Գաղթականները լցվեցին ներս:
Այդ արարքը դուր չի գալիս Վեհափառ հայրապետին։ Նա կշտամբում է բանաստեղծին՝ ասելով, որ Վեհարանի շենքը անձեռնմխելի է։ Թումանյանը փորձում է բացատրել, որ հազարավոր տառապյալ մարդկանց օգնելը, հեղեղից ու ցեխից փրկելը Վեհարանի անձեռնմխելիությունից կարևոր են։ Սակայն Վեհափառն անսասան էր.
– Մյուս անգամ չհամարձակվեք իմ կամքին հակառակ գնալ,– ասաց նա։
– Եթե անհրաժեշտ լինի, կհամարձակվեմ, և ինձ ոչ ոք չի խանգարի,– նույնքան վճռական պատասխանեց Թումանյանը։
– Դուք հասկանո՞ւմ եք, թե ում հետ եք խոսում և ում կարգադրությունն եք անտեսել,– վրա բերեց Վեհափառը։– Ես Ամենայն հայոց հայրապետն եմ։
Թումանյանն էլ իրեն չկորցրեց, չշփոթվեց և անմիջապես պատասխանեց.
– Իսկ Դուք գիտե՞ք, թե ում հետ եք խոսում։ Ես էլ ամենայն հայոց բանաստեղծն
եմ…
Ահա այսպես է ծնվել Թումանյանի հայտնի պատվանունը:

Տեղատարափ – հորդ, հորդությամբ թափվող, հոսող, շատ ուժեղ
Անձեռնմխելի – ինչին չի կարելի ձեռք տալ, դիպչել
Անսասան – աներեր, հաստատուն

1. Հետևյալ բառերը բաժանի՛ր վանկերի՝ տասնյակ, կշտամբել, ժպտալ,
   ստիպել,
   վճռական, անձեռնմխելի։տա-սնյակ,կշ–տամբ-ել, ժպ-տալ,ստի-պել, վ-ճռ-ա-կան, ան-ձե-ռն-մ-խե-լի
2. Տեքստից առանձնացրո՛ւ բառամիջում գաղտնավանկ ը ունեցող տասը
   բառ։թվական,ժպտում,շոյում,չկորցրեց,փրկել,կհամարձակվեմ,վեհափառ,ծնվել,Թումանյան,դռներ
3. Նշի՛ր՝ շարքերում որ բառն իմաստով մոտ չէ մյուսներին՝
   ա) համբավ, ահեղ, հռչակ, փառք,
   բ) վայրի, ահարկու, թույլ, ամեհի,
   գ) վտարել, կանչել, դուրս անել, վռնդել։
4. Տեքստից դո՛ւրս գրիր այն բառերը, որոնց կազմում կան ձ, ծ, ց տառերը,
   դրանցով կազմի՛ր փոքրիկ շարադրանք։եղեռնից,Էջմիաին,խմբից,անձրև,բանաստեղծ,ցեխ,ինձ
5. Ինչո՞ւ էին մարդիկ հավաքվել Էջմիածնի Մայր տաճարի բակում. ովքե՞ր էին
   նրանք, ի՞նչ էր պատահել։Մի օր էլ, երբ տեղատարափ անձրև սկսվեց և գաղթականներին պետք էր տեղավորել փակ տարածքում, Թումանյանը
   ստիպեց բացել նոր կառուցվող հայրապետական Վեհարանի դռները։ Գաղթականները լցվեցին ներս:
   Այդ արարքը դուր չի գալիս Վեհափառ հայրապետին։ Նա կշտամբում է բանաստեղծին՝ ասելով, որ Վեհարանի շենքը անձեռնմխելի է։ Թումանյանը փորձում է բացատրել, որ հազարավոր տառապյալ մարդկանց օգնելը, հեղեղից ու ցեխից փրկելը Վեհարանի անձեռնմխելիությունից կարևոր են։ Սակայն Վեհափառն անսասան էր.
   – Մյուս անգամ չհամարձակվեք իմ կամքին հակառակ գնալ,– ասաց նա։
   – Եթե անհրաժեշտ լինի, կհամարձակվեմ, և ինձ ոչ ոք չի խանգարի,– նույնքան վճռական պատասխանեց Թումանյանը։
   – Դուք հասկանո՞ւմ եք, թե ում հետ եք խոսում և ում կարգադրությունն եք անտեսել,– վրա բերեց Վեհափառը։– Ես Ամենայն հայոց հայրապետն եմ։
   Թումանյանն էլ իրեն չկորցրեց, չշփոթվեց և անմիջապես պատասխանեց.
   – Իսկ Դուք գիտե՞ք, թե ում հետ եք խոսում։ Ես էլ ամենայն հայոց բանաստեղծն
   եմ…
6. Ի՞նչ գիտես Հովհաննես Թումանյանի մասին, ի՞նչ նոր բան իմացար այս
   դրվագից։Ես իմացա որ Թումանյանը շատ համարձակ է եղել և Էջմիածնում է ծնվել:
7. Ի՞նչ երկխոսություն տեղի ունեցավ Թումանյանի և Վեհափառի միջև։
   Ներկայացրո՛ւ քո բառերով։Թումանյանը ուզեց օգնել այն մարդկանց, բայց Վեհափառը համաձայն չեր և Թումանյանը համարձակ իր հետ վիճեց և Վեհափառը ասեց Թումանյանն էլ իրեն չկորցրեց, չշփոթվեց և անմիջապես պատասխանեց.– Իսկ Դուք գիտե՞ք, թե ում հետ եք խոսում։ Ես էլ ամենայն հայոց բանաստեղծնեմ…եմ
8. Բնութագրի՛ր Թումանյանի արարքը։ Ի՞նչ զգացողություն առաջացրեց քոԵս Ամենայն հայոց հայրապետն եմ։Ինձ զարմացրեց Թումանյանի խիզախությունը և ուրախ եմ որ Թումանյանը այդքան բարի է:

Վանա լիճը գտնվում է տեկտոնական իջվածքում։ Նրա գոգավորությունը բարդ կառուցվածքի բազմաստիճան գրաբեն է, որի եզրերով անցնում են խոշոր բեկվածքներ։ Գրաբենը առաջացել է մախամիոցենում։ Ստորին միոցենում տրանսգրեսիան ծածկել է նաև լճի իջվածքը։ Սկսած տորտոնից տրանսգրեսիան նահանջել է, և իջվածքում ձևավորվել է լագունային ավազան։ Միոցենի վերջում, Հայկական Տավրոսի ինտենսիվ բարձրացման հետևանքով, լճի մնացորդային ավազանի ջուրը հոսել է դեպի Մուշի և հարևան իջվածքները, որից հետո, մինչև պլեյստոցեն, հիշատակված մարզը եղել է ցամաքային զարգացման փուլում։

Ժամանակակից լճի առաջացումը կապված է Սիփան և Նեմրութ հրաբուխներից արտավիժած լավաներով ջրերի արգելափակման հետ։ Տեկտոնական շարժումները շարունակվում են երկրաշարժների ձևով նաև ներկայումս։ Սնվում է մթնոլորտային տեղումներից, ստորերկրյա ջրերից և գետերից։ Լիճը, գտնվելով Հայկական լեռնաշխարհի ցամաքային կլիմայի պայմաններում, ամենախիստ ձմեռներին անգամ, ամբողջովին չի սառցակալում։ Գերիշխում են տեղական և բրիզ քամիները։ Օրգանական աշխարհն աղքատ է։ Ձկներից կա միայն տառեխ։ Թռչնաշխարհին բնորոշ են որորներն ու ջրագռավները, որոնք այստեղ են գալիս հարևան Նազիկ լճից։ Մերձափնյա բնակչությունը զբաղվում է ձկնորսությամբ և աղի արդյունագործությամբ։ Հնագույն ժամանակներից ի վեր լճում եղել է նավարկություն։

Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բարն եմ սիրում,
Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում,
Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման,
Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։

Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե,
Արևն ամռան ու ձմեռվա վիշապաձայն բուքը վսեմ,
Մթում կորած խրճիթների անհյուրընկալ պատերը սև,
Ու հնամյա քաղաքների հազարամյա քա՛րն եմ սիրում։

Ո՛ւր էլ լինեմ — չե՛մ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր,
Չե՜մ մոռանա աղոթք դարձած երկաթագիր գրքերը մեր,
Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր —
Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան — յա՛րն եմ սիրում։

Իմ կարոտած սրտի համար ո՛չ մի ուրիշ հեքիաթ չկա․
Նարեկացու, Քուչակի պես լուսապսակ ճակատ չկա․
Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա․
Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում։

Առաջադրանքներ

• Դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի’ր: արևահամ-Արևի ջերմությամբ գոյացած համ, բար-Պտուղ, վսեմ-Բարձր
• Կարդա’ բանաստեղծությունը` դուրս գրելով մակդիրները և բացատրելով դրանք: անուշ, արևահամ, հին, բույր,նաիրյան,հեղաճկուն,մուգ,ջինջ,լուսե,վիապաձայն,վսեմ,անհյուրընկալ,սև,հնամյա,հազարամյա,ողբաձային,երկաթագիր,սուր,արյունաքամ,որբ,առնավար,կարոտած,Նարեկացու,լուսապսակ,ճերմակ,անհաս
• Դո՛ւրս գրիր այն բառերը, որոնք միայն այս բանաստեղծության մեջ հանդիպեցիր: Փորձի՛ր բացատրել դրանք։
• Առանձնացրո՛ւ քեզ առավել դուր եկած քառատողը և մեկնաբանի՛ր ընտրությունդ: Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բարն եմ սիրում,
  Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում,
  Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման,
  Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։
• Դո՛ւրս գրիր մի քանի բառակապակցություն և դրանցով նախադասություններ կազմիր:
• Ընդգծված բառերը փոխարինիր հոմանիշ բառերով: Ի՞նչ փոխվեց. դիտարկիր:
• Համացանցում փնտրի՛ր և առանձնացրո՛ւ Մարտիրոս Սարյանի նկարներից մեկը, որն առավել համապատասխանում է բանաստեղծության նկարագրությանը: Հիմնավորի’ր ընտրությունդ:

Լրացուցիչ առաջադրանք

Աղբյուրը`  Տաթև Աբրահամյանի բլոգ

Դո՛ւրս գրիր այն արտահայտությունները, որոնք 

Ա. նկարագրում են Հայաստանի բնությունը

Բ. ներկայացնում են նրա մշակույթն ու պատմությունը: